Βιογραφικό

Υπηρεσίες

Βιβλία

Άρθρα

Συχνές Ερωτήσεις

Δραστηριότητες

Επικοινωνία

ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Η ΣΕΞΟΘΕΡΑΠΕΙΑ;



ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η καλύτερη τεχνική για τις σεξουαλικές διαταραχές και γιατί εκτός από την κλασική σεξοθεραπεία προτείνετε και ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η σεξουαλικότητα έχει κεντρική θέση στη θεωρία της ψυχανάλυσης, όπως δείχνουν οι βασικές της έννοιες ( «λίμπιντο», «ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη», «διαστροφή», κλπ). Εν τούτοις η ψυχανάλυση δεν ενδιαφέρεται να αυτοπαρουσιαστεί ως σεξολογική επιστήμη. Το σεξουαλικό σύμπτωμα έχει την ίδια αξία με οποιοδήποτε άλλο νευρωτικό σύμπτωμα και ως τέτοιο αντιμετωπίζεται. Για το λόγο αυτό η προσέγγιση αυτή δεν προτιμήθηκε αρχικά προς όφελος των συμπεριφοριστικών τεχνικών, που είναι βραχείες και στοχεύουν άμεσα στο σεξουαλικό πρόβλημα. Άλλοι πάλι θεραπευτές (πχ. Kaplan Η.) κατάφεραν να τις συνδυάσουν. Σήμερα στην Ευρώπη οι ψυχαναλυτές (πχ.Pasini W., Abraham G. κλπ.) αποτελούν σημαντικό κομμάτι στην σεξολογική πρακτική και βιβλιογραφία.
Αναλύσαμε σε προηγούμενη ανακοίνωση το σύνθετο ερώτημα μιας αναγνώστριας, στην οποία συστήσαμε ψυχοθεραπεία και με την αφορμή αυτή έγινε μια σύντομη αναφορά στην ψυχαναλυτική διερεύνηση. Θεωρούμε ότι η χρήση της ψυχοδυναμικής μεθόδου είναι απαραίτητη για να καταλάβουμε αν το σύμπτωμα είναι η «κορυφή του παγόβουνου» από άλλα ψυχολογικά θέματα … Θεραπευτικός στόχος μας είναι να πετύχουμε έτσι ώστε η «εξάλειψή» του να μην είναι απλά η αφορμή για μετατροπή του σε κάτι διαφορετικό, πχ άλλο ψυχοσωματικό πρόβλημα.
Σε προηγούμενο άρθρο μας σχετικά με το ψυχοσωματικό πεδίο, κάναμε μια μικρή εισαγωγή στην προσπάθεια αυτή να δούμε το σεξολογικό ως «ψυχοσωματικό» σύμπτωμα. Είναι συχνά μια σωματοποιητική διαταραχή μετατρεπτικού τύπου που αφορά τη σεξουαλική λειτουργικότητα. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις και κυρίως σε νεαρά άτομα, που το πρόβλημα ανάγεται σε λάθος πληροφόρηση και μαθησιακού τύπου δυσκολία, όπου η κλασική σεξοθεραπεία θα βρει πλήρη εφαρμογή.
Από την εμπειρία μας μπορούμε βέβαια να πούμε τελικά ότι η θεραπεία σεξουαλικών διαταραχών δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα απλό πρόβλημα δυσφορίας ή ανεπάρκειας, αλλά προεκτείνεται και αφορά τελικά στην προσωπική ταυτότητα του πάσχοντος. Ακόμη και ξεκινώντας από ένα απλό μαθησιακό πρόβλημα, αν αυτό δεν επιλυθεί έγκαιρα, θα δημιουργηθούν δευτεροπαθώς, άγχος και δυσθυμικό συναίσθημα, θίγοντας συνολικά την αυτοεκτίμηση και την προσωπικότητα του ατόμου.
Μια ολοκληρωμένη θεραπευτική τεχνική, εκτός από το συμπεριφοριστικό κομμάτι που σχετίζεται με το σύμπτωμα (κλασική σεξοθεραπεία), πρέπει να περιλαμβάνει και στοιχεία της αναλυτικής προσέγγισης:
1) να ενδιαφερθεί για τις ναρκισσιστικές ανάγκες επιβεβαίωσης του ατόμου σε σχέση με την αρρενωπότητα ή θηλυκότητα καθώς και για τις ενδοψυχικές συγκρούσεις και τις συνέπειές τους και στις σχέσεις (επιλογή συντρόφου, κλπ.) και στη διαχείριση των σωματικών αισθήσεων (μπλοκαρίσματα, απουσία ή ανεπάρκεια ερεθισμού, έλλειψη ηδονής κλπ.).
2) να λάβει υπόψη τον σωματικό συμβολισμό, τις συνειδητές και ασυνείδητες σεξουαλικές φαντασιώσεις, την οργάνωσή τους στη συγκεκριμένη εμπειρία της σεξουαλικής ζωής και τις επιπτώσεις τους στη συμπεριφορά του υποκειμένου. Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για το ρόλο της φαντασίωσης, που είναι ο κινητήριος μοχλός του σεξ.

Η ψυχανάλυση ενδιαφέρεται για αυτήν τη σεξουαλικότητα και συνεχίζει να θέτει το ερώτημα του λόγου ύπαρξης (δημιουργία και αντίσταση στην αλλαγή) της διαταραχής:
Α) Ποια είναι η πραγματική σημασία, η «οικονομία» του συμπτώματος στον ψυχισμό του ασθενούς.
Β) Ερμηνεύουμε τις αντιστάσεις που είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο που σαμποτάρει την θεραπεία (πχ.μέσω της έλλειψης συμμόρφωσης στις οδηγίες της σεξοθεραπείας ή/και στις ασκήσεις χαλάρωσης που δίνουμε για το σπίτι).
Γ) προσπαθούμε να φέρουμε στην επιφάνεια τα καταπιεσμένα συναισθήματα και τα απωθημένα κίνητρα: το άγχος ευνουχισμού ή ακρωτηριασμού, ο φόβος της επιθετικότητας, ο φόβος της οικειότητας, τα οιδιπόδεια συναισθήματα.
Δ) Τέλος η επίγνωση ύπαρξης και η ικανότητα διαχείρισης των φαινομένων της μεταβίβασης/αντιμεταβίβασης από εκπαιδευμένο στις αναλυτικές τεχνικές ψυχοθεραπευτή μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση της σεξουαλικής διαταραχής και των πιθανών αντιστάσεων του ασθενούς στη διαδικασία σεξουαλικής θεραπείας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: Όλα αυτά αποτελούν ουσιαστικό συμπλήρωμα της σεξουαλικής γνώσης.
Οπότε με βάση μια ολοκληρωμένη διαγνωστική διερεύνηση, μπορούμε να αποφασίσουμε για το κατάλληλο θεραπευτικό σχήμα και να το προτείνουμε στους ενδιαφερόμενους. Σε ότι αφορά το ζεύγος είναι άλλες οι περιπτώσεις που εφαρμόζουμε σεξοθεραπεία ζεύγους και άλλες οι ενδείξεις για θεραπεία της επικοινωνίας του ζεύγους. Συμπληρωματικές τεχνικές: η νευρομυϊκή χαλάρωση (για το στρες) και η θεραπεία μέσω τέχνης (όταν υπάρχουν δυσκολίες λεκτικής έκφρασης, μπλοκάρισμα συναισθήματος και όχι μόνο)….
Φίλοι, μου δεν θα κουραστώ να επαναλαμβάνω ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και αξίζει τη δική της ειδική θεραπευτική αντιμετώπιση.

Αλεξάνδρα Μιχοπούλου
Κλινικός Ψυχολόγος, DESS
Σεξολόγος, DU