Βιογραφικό

Υπηρεσίες

Βιβλία

Άρθρα

Συχνές Ερωτήσεις

Δραστηριότητες

Επικοινωνία

Το ψυχοσωματικό πεδίο και οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες


Ο άνθρωπος είναι μια ψυχοσωματική ενότητα, στην οποία έχουν «αποτυπωθεί» και διατηρηθεί όλα τα συναισθήματα που βίωσε από τη γέννησή του. Η σύγχρονη άποψη στην υγεία έχει υιοθετήσει το Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο (σύμφωνα με τον ορισμό της Π.Ο.Υ. «Υγεία είναι η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας») και σύμφωνα με την ολιστική προσέγγιση. Δεν πρέπει να στοχεύουμε απλά στην εξάλειψη ενός σωματικού προβλήματος, (που μπορεί να είναι σύμπτωμα και να επανεμφανιστεί ή να μετατραπεί σε κάτι διαφορετικό) αλλά και στη διερεύνηση και αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων του στον ψυχισμό του πάσχοντος. Ένα νέο επιστημονικό πεδίο οργανώθηκε γύρω από την έννοια του στρες και του άγχους (που είναι κλινική εκδήλωση της μακροχρόνιας έκθεσης σε στρεσογόνους παράγοντες) και ασχολείται με τους μηχανισμούς αντίδρασης και «προσαρμογής», καθώς και με την πολύπλοκη διαδικασία της «σωματοποίησης», δηλαδή της επίδρασης του χρόνιου στρες στην «κοινή ψυχοσωματική ενότητα». Δημιουργήθηκαν έτσι οι επιστήμες της ψυχοφυσιολογίας, ψυχοανοσολογίας, ψυχοενδοκρινολογίας, κλπ. Από την ψυχαναλυτική σκοπιά η συνάντηση με τις νευροεπιστήμες έδωσε όχι μόνο σύγχρονες θεωρητικές προοπτικές αλλά και νέες δυνατότητες «setting» (αναπροσαρμογές του πλαισίου) στην κλινική πρακτική, Έχουμε λοιπόν μια νέα τεχνική, τη "χαλάρωση ψυχαναλυτικού τύπου", που είναι η μετεξέλιξη της "νευρομυϊκής χαλάρωσης" του Schulz. Την εφαρμόζουμε ως θεραπεία επιλογής σε κάποιες περιπτώσεις ασθενών που επιζητούν ένα πιο γρήγορο αποτέλεσμα για σωματικό σύμπτωμα (όπως είναι οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες) χωρίς να εμπλακούν σε κλασική ψυχοθεραπεία. Με την επανεστίαση του ασθενούς στο σώμα του, η χαλάρωση αυτή στοχεύει όχι μόνο στην άμεση αντιμετώπιση του στρες αλλά και στη συνειδητοποίηση των γεγονότων που προκαλούν την ψυχολογική και σωματική δυσκολία. Οι ψυχοσωματικές διαταραχές είναι λοιπόν σωματικές εκφράσεις εσωτερικών ψυχολογικών εντάσεων και συγκρούσεων. Το σωματικό σύμπτωμα αποτελεί μια αντίδραση, μια στάση που στρέφεται προς τον εαυτό μας. Είδαμε ότι σύμφωνα με την ψυχοσωματική θεωρία, στο σώμα «εναποτίθενται» όλα όσα έχουν συμβεί και διαδραματίζονται στον ψυχισμό από τις πρώτες στιγμές της ζωής. Έτσι, το παρατεταμένο στρες και η ψυχολογική δυσφορία, από την πρώιμη παιδική ηλικία, θα μπορούσαν να είναι οι υπεύθυνοι για τις άμεσα εκδηλωνόμενες στην παιδική ηλικία ασθένειες (πχ. αλλεργίες, άσθμα, κλπ.), για τις μεταγενέστερες σωματικές διαταραχές (όπως πχ. κάποια σεξουαλικά προβλήματα και δυσλειτουργίες) αλλά και για ψυχολογικά προβλήματα (όπως πχ. η κατάθλιψη που σχετίζεται μεταξύ άλλων και με την ερωτική επιθυμία). Θα υπενθυμίσουμε εδώ ότι το στρες καταστέλλει τη λειτουργία του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, που ελέγχει την αναπαραγωγή (καθώς και τη διατροφή, ενώ οι υπόλοιπες λειτουργίες ελέγχονται από το συμπαθητικό Ν.Σ.) και εμπλέκεται άμεσα στη σεξουαλική απάντηση. Έχουμε λοιπόν τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουμε τα σεξουαλικά θέματα (παράλληλα με την αντιμετώπιση κάποιων προβλημάτων με ιατρικές μεθόδους και φαρμακευτική αγωγή) και με τη χρήση ψυχολογικών θεραπειών και τεχνικών, που είναι διαφορετικές σε κάθε περίπτωση:
1) Ως συμπτώματα παλαιότερων ψυχοτραυματικών εμπειριών και συσσωρευμένου, χρόνιου στρες.
2) Ως αντιδράσεις σε τωρινά ψυχοπιεστικά γεγονότα και ψυχοκοινωνικές δυσκολίες που "στρεσάρουν" τον πάσχοντα.
3) Ως απόρροια προβλημάτων της σχέσης του ζευγαριού (θέματα δυσαρμονίας ή επικοινωνίας).

Μια σωστή διάγνωση από τον ειδικό σεξολόγο είναι απαραίτητη για να σας συστήσει την κατάλληλη αντιμετώπιση του δικού σας προβλήματος. Υπάρχει θεραπεία επιλογής σε κάθε περίπτωση.

Αλεξάνδρα Μιχοπούλου
Κλινικός Ψυχολόγος (DESS)
Σεξολόγος (DU)